⚡«Զանգեզուրի միջանցք». տնտեսական խոստումներ, թե՞ սպառնալիք Հայաստանի պետականությանը
Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդան հայտարարել է, որ Անկարան ակնկալում է մոտ ժամանակում խաղաղության պայմանագրի ստորագրում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև՝ ընդգծելով տարածաշրջանային տնտեսական համագործակցության կարևորությունը և հատկապես «Զանգեզուրի միջանցք» նախագծի նշանակությունը Թուրքիայի համար։
Սակայն այս հայտարարությունները Հայաստանում լայնորեն ընկալվում են ոչ թե որպես զարգացման հնարավորություն, այլ որպես լուրջ վտանգ։
❗ Ինչի մասին է խոսքը
Առաջարկվող նախագիծը ենթադրում է ճանապարհային և տրանսպորտային կապ Սյունիքի մարզով, որը պետք է միացնի Ադրբեջանը Նախիջևանին և Թուրքիային։
Թուրքական կողմը դա ներկայացնում է որպես
տնտեսական համագործակցության խթանում
տարածաշրջանային հաղորդակցությունների բացում
միջազգային առևտրի զարգացում
⚠️ Ինչու՞ է դա վտանգավոր Հայաստանի համար
1. 🛑 Ինքնիշխանության հարց
«Միջանցք» ձևակերպումը մտահոգիչ է, քանի որ այն կարող է նշանակել հատուկ կարգավիճակ ունեցող տարածք։
Դա կարող է հանգեցնել՝
սահմանային վերահսկողության սահմանափակման
Հայաստանի լիարժեք իրավազորության թուլացման
2. 🌍 Աշխարհաքաղաքական ճնշում
Այս նախագիծը դիտարկվում է որպես տարածաշրջանում Թուրքիայի և Ադրբեջանի ազդեցության ընդլայնման գործիք։
Այն կարող է նվազեցնել Հայաստանի ռազմավարական նշանակությունը և ստեղծել նոր կախվածություններ։
3. ⚡ Անվտանգության ռիսկեր
Սյունիքը Հայաստանի համար կենսական տարածք է։
Այստեղ ցանկացած արտաքին վերահսկվող կամ հատուկ կարգավիճակ ունեցող ուղի կարող է
մեծացնել ռազմական սպառնալիքները
խախտել ներքին կայունությունը
📉 Տնտեսական շահերի հարցը
Թեև խոսվում է տնտեսական օգուտների մասին, սակայն կան լուրջ կասկածներ․
Հայաստանը կարող է չստանալ համարժեք տնտեսական արդյունք
հիմնական շահառուները կարող են լինել Թուրքիան և Ադրբեջանը
հնարավոր ռիսկերը կարող են գերազանցել շահույթը
🧭 Եզրակացություն
Տարածաշրջանային խաղաղությունն ու համագործակցությունը կարևոր են, սակայն դրանք չեն կարող իրականացվել Հայաստանի ինքնիշխանության հաշվին։
«Զանգեզուրի միջանցք» նախագիծը ներկայիս ձևակերպմամբ շատերի կողմից ընկալվում է որպես ռազմավարական սպառնալիք հայկական պետականությանը, ոչ թե տնտեսական հնարավորություն։
