‼️⚡⚡🇮🇷❌🇺🇲➖ Rasanah Report․ Ինչպե՞ս է Թեհրանը հակազդելու Զանգեզուրի միջանցքին

🔺 Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Ռուսաստանի դիրքորոշմանը։ Թեև տեսականորեն հայ-ադրբեջանական հակամարտության ավարտը կարող էր համապատասխանել Մոսկվայի շահերին, ԱՄՆ-ի կողմից այս նախագծի աջակցությունը ընկալվում է որպես լուրջ մարտահրավեր։ Կովկասը ավանդաբար դիտարկվում է Ռուսաստանի կողմից որպես արտոնյալ շահերի գոտի, և ամերիկյան ներգրավվածության ընդլայնումը առաջացնում է մտավախություն, որ դրան կարող է հաջորդել ՆԱՏՕ-ի ներկայությունը։

🔺 Այս համատեքստում զեկույցի հեղինակները հիշեցնում են 2020 թվականին Ռուսաստանի միջնորդությամբ ստորագրված հրադադարի համաձայնագիրը, որը նախատեսում էր ռուս սահմանապահների դերակատարությունը։ Այդպիսով, Վաշինգտոնի կողմից նոր խաղաղ համաձայնագրի աջակցությունը մեկնաբանվում է որպես դիվանագիտական հարված Մոսկվային։ Այս դիրքորոշումը բազմիցս բարձրաձայնել է ՌԴ ԱԳՆ խոսնակ Մարիա Զախարովան՝ ընդգծելով նախկինում ստորագրված եռակողմ համաձայնագրերի շարունակվող իրավական ուժը։

🔺 Զեկույցի համաձայն՝ Իրանը Զանգեզուրի միջանցքը դիտարկում է որպես իր ռազմավարական շահերին ուղղակի սպառնալիք։ «Ռասանայի» նկարագրած սցենարների թվում կա նաև այն հավանականությունը, որ Թեհրանը կարող է փորձել անկայունության օջախներ ստեղծել սահմանային գոտիներում, այդ թվում՝ սաբոտաժի գործողություններ իրականացնել շինարարությանը ներգրավված անձնակազմի և օբյեկտների դեմ։

🔺 Այս համատեքստում զեկույցում հիշատակվում են Իրանի գերագույն առաջնորդի միջազգային հարցերով ավագ խորհրդական Ալի Աքբար Վելայաթիի հայտարարությունները, ով նշել է, որ Իրանը թույլ չի տա Միացյալ Նահանգներին զարգացնել Զանգեզուրի միջանցքը «Ռուսաստանի հետ կամ առանց Ռուսաստանի»՝ այն անվանելով տարածաշրջանային անվտանգության սպառնալիք և աշխարհաքաղաքական քարտեզը փոխելու փորձ։

🔺 Իրանական հնարավոր տակտիկայի մեկ այլ տարր կարող են լինել թունելների, կամուրջների կամ այլընտրանքային երթուղիների կառուցման պահանջները՝ միջանցքի վերևով կամ ներքևով, որպեսզի պահպանվի ցամաքային կապը Հայաստանի հետ և ապահովվեն տարանցիկ հոսքերը։

🔺 Զեկույցի եզրափակիչ հատվածում ընդգծվում է, որ ԱՄՆ-ի միջնորդությունը Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև դարձել է շրջադարձային պահ՝ երկու երկրների միջև հակամարտությունը տեղափոխելով առճակատումից դեպի հարաբերությունների կարգավորում։ Սակայն երկարաժամկետ հաջողությունը կախված կլինի համաձայնեցված դրույթների արդյունավետ կիրառումից, հատկապես սահմանների դելիմիտացիայի և այլ տեխնիկական հարցերի մասով։

🔺 «Ռասանան» կանխատեսում է, որ միջանցքի կառուցման ավարտի դեպքում հիմնական շահառուները կլինեն ԱՄՆ-ը, Թուրքիան, Ադրբեջանը, Իսրայելը և Հայաստանը, մինչդեռ Իրանը և Ռուսաստանը կհայտնվեն հիմնական պարտվողների շարքում։ Միևնույն ժամանակ, ռուս-ուկրաինական պատերազմի հնարավոր ավարտը և ԱՄՆ–Իրան նոր միջուկային համաձայնագիրը ապագայում կարող են բացել դռներ Մոսկվայի և Թեհրանի ինտեգրման համար այս նախագծին՝ Վաշինգտոնի կողմից բավարար երաշխիքների տրամադրման պայմանով։