Սառը պատերազմի ժամանակներից ի վեր Միացյալ Նահանգները Եվրոպայում պահպանում է տակտիկական միջուկային զենքի որոշակի ներկայություն՝ ՆԱՏՕ-ի «միջուկային համատեղման» (nuclear sharing) ռազմավարության շրջանակում։

Այս համակարգը ենթադրում է, որ ամերիկյան միջուկային ռումբերը պահվում են եվրոպական դաշնակիցների տարածքում, սակայն դրանց վերահսկողությունն ու վերջնական որոշման իրավունքը մնում է ԱՄՆ-ին։

📍 Որտե՞ղ են տեղակայված

Բաց աղբյուրների և միջազգային անվտանգության փորձագետների տվյալներով՝ ԱՄՆ-ի B61 տեսակի տակտիկական միջուկային ռումբերը տեղակայված են հետևյալ ավիաբազաներում․

RAF Lakenheath (Մեծ Բրիտանիա)

Kleine Brogel (Բելգիա)

Volkel (Նիդերլանդներ)

Büchel (Գերմանիա)

Ghedi (Իտալիա)

Aviano (Իտալիա)

Incirlik (Թուրքիա)

Բազաները պատկանում են տվյալ երկրներին, սակայն զենքի անվտանգությունն ու պահպանումը ապահովվում է ամերիկյան զինծառայողների կողմից։

🎯 Ի՞նչ ռազմավարական նպատակ ունի

ԱՄՆ միջուկային զենքի ներկայությունը Եվրոպայում նպատակ ունի․

Ամրապնդել զսպման քաղաքականությունը

Հաստատել ԱՄՆ անվտանգության երաշխիքները եվրոպական դաշնակիցներին

Պահպանել ՆԱՏՕ-ի միասնականությունը

Ուղարկել քաղաքական և ռազմավարական ազդակ հնարավոր հակառակորդներին

Միևնույն ժամանակ, որոշ եվրոպական երկրների ռազմաօդային ուժերը պատրաստված են անհրաժեշտության դեպքում այդ զենքը կիրառելու համար՝ ՆԱՏՕ-ի համատեղ որոշման պարագայում։

⚖️ Քաղաքական բանավեճ և հակասություններ

Եվրոպայում ամերիկյան միջուկային զենքի ներկայությունը մշտապես քննարկումների թեմա է․

Ոմանք այն դիտում են որպես անվտանգության կարևոր երաշխիք

Մյուսները այն համարում են էսկալացիայի և ռազմական լարվածության աղբյուր

Գերմանիայում, Բելգիայում և Նիդերլանդներում պարբերաբար հնչում են պահանջներ դրանց դուրսբերման վերաբերյալ

Բացի այդ, B61 ռումբերի արդիականացումը (B61-12 տարբերակ) նոր քննարկումներ է առաջացրել ՆԱՏՕ-ի միջուկային քաղաքականության ապագայի շուրջ։

🌍 Ինչպիսի՞ն է ապագան

Աշխարհաքաղաքական լարվածության աճի պայմաններում ԱՄՆ-ի միջուկային ներկայությունը Եվրոպայում շարունակում է դիտարկվել որպես տրանսատլանտյան անվտանգության համակարգի կարևոր բաղադրիչ։

Սակայն հարցը՝ պահպանել, ուժեղացնել թե նվազեցնել այդ ներկայությունը, շարունակում է մնալ քաղաքական և ռազմավարական քննարկումների կենտրոնում։